ترایبکا٬ یادداشت سوم: کفتارها و مرثیه آمریکایی

0

فردا جشنواره  ترایبکا با نمایش ویژه فیلم «رفقای خوب» به پایان می‌رسد . برندگان جشنواره اعلام شده‌اند و در پستی جداگانه برندگان را بررسی خواهم کرد. لیست جشنواره امسال هرچند در لیست فیلم‌های داستانی هیجان خاصی نداشت ولی یک مجموعه دیدنی از آثار مستند را در برمی‌گرفت. در اینجا به چند یادداشت درباره فیلم‌های داستانی امسال می‌پردازم. از میان فیلم‌های داستانی «کفتار»  یکی از فیلم‌هایی بود که با تکیه بر تصاویر خیره‌کننده‌اش شوک آور بود.

کفتار( داستانی – انگلستان)

تریلر جنائی نفسگیر جرارد جانسون٬ فیلمساز بریتانیائی که توسط بی‌اف‌آی و فیلم فور تهیه شده‌٬ سفریست به دنیای پلیس مخفی بریتانیا. طنز سیاه فیلم در کنار خشونت بی حد و حصر از آن ترکیبی فراموش نشدنی ساخته است. خلافیت کارگردان در روایتی که با تکیه بر حرکات دوربین و میزانسن و بازیهای به یادماندنی یک تریلر با شمایل مستند ساخته‌است . فیلم در لحظاتی منطق داستانی خود را از دست میدهد ولی کارگردان به جای اینکه بر روایت یک داستان تمرکز کند به تصویر سینمایی و اینکه چگونه تصویر میتواند ما را در سینما میخکوب کند تأکید داشته است. بعد از تمام شدن فیلم آنچه دیده میشد بهت زده بودن تماشاگران بود، چون جانسون شما را در خلسه نگه میدارد و داستان در اوج رها میشود. خلاقیت و جسارت جانسون در تصویرکردن خشونت ستودنی‌است و حدس می‌زنم از این فیلم‌ساز در آینده بیشتر بشنویم.

فرانی ( داستانی – آمریکا)

فیلم یک سایکودرام درباره مرد ثروتمندی (با بازی ریچارد گر) است که بعد از تصادفی که خود را مقصر آن می‌داند سعی می‌کند به فرزند دوست خود کمک مالی کند ولی اعتیادش به اپیوئیدها او را  ناکام می‌گذارد.

فیلم با آنکه سعی کرده موضوع  آسیب روانی را به عنوان علتی برای احساس گناه مطرح کند و بر اساس آن دلایلی محکم برای رفتارهای عجیب فرانی  ارائه کند ولی در اصول روایت و برقراری  منطق در اتفاقات نارساست. ریچارد گر در یکی از ضعیفترین‌ بازی‌های خودش٬ نه تنها ظاهری شبیه یک معتاد به مورفین ندارد بلکه  در نشان دادن عجز فرانی در برابر مصائب زندگیش کاملاً ناتوان است.

فرانی

فرانی

مُهاوی ( داستانی- آمریکا)

یک نئونوار درباره یک هنرپیشه هالیوود که در اثر یک اتفاق در بیابان مهاوی (درجنوب شرق کالیفرنیا) تحت تعقیب یک نویسنده ناکام قرار می‌گیرد که از نویسندگان و باریگران هالیوود کینه‌ای دیرینه دارد و قصد شکنجه و کشتن او را می‌کند. در انتها٬ هنرپیشه نویسنده را می‌کشد و او را می‌سوزاند.

درام‌های روانشناسانه و تریلرهای جنائی که شخصیت‌های آن سایکوپت‌هایی هستند ایده تازه‌ای در سینما محسوب نمی‌شوند. فیلمساز سعی داشته در بطن داستان جنایت دلایل روانشناسانه‌ای جستجو کند ولی سطحی‌نگرانه داستان را به پایان می‌برد.

در اوج ( داستانی – اسپانیا و کانادا)

داستانی درباره زنی (با بازی جنیفر کانلی) که تصور می‌کند نیرویی فرابشری برای شفای بیماریهای مادرزادی دارد ولی در طی داستان متوجه می‌شویم که زن در سالهای دور فرزند خود را ترک کرده٬ چون احساس می‌کرده فرزندش باعث مرگ فرزند دیگرش شده‌است.

در این درام نیز همچون دو فیلم دیگر٬ فیلم‌ساز تلاش کرده داستان را با یک پس زمینه روانشناشانه گره بزند. هرچند پی‌رنگ اصلی داستان ماهیت برجسته و تأثیر گذاری ندارد ولی تدوین موازی فیلم که شکل روایی غیرمتعارف دارد فیلم را از به یکی از آثار خوش‌ساخت و قابل توجه این دوره از فستیوال تبدیل کرده‌است.

در اوج

در اوج

مرثیه برای رویای آمریکایی ( مستند- آمریکا)

فیلم ٬مستندی بود درباره نظریه‌های نوام چامسکی درباره قدرت و ثروت در جامعه آمریکا.

فیلم درواقع مصاحبه‌ای یک ساعته با نوام چامسکی درباره ۱۰ علت تجمع  قدرت و ثروت در دست اقلیت در جامعه آمریکاست.  با آنکه فیلم با تکیه بر تصاویر آرشیوی و تصاویر کلوزآپ از نوام چامسکی جذابیت زیادی دارد٬ ولی آنچه چامسکی در فیلم از آن سخن می‌گوید قبلاً توسط او بارها در غالبهای مختلف ارائه شده‌است. بدبینی او که اتفاقاً به افق دید وسیع و ذهن تحلیل‌گر او برمی‌گردد٬ کلام او را تأثیر گذار می‌کند و برای هر شنونده‌ای جای تأمل باقی می‌گذارد.

اظهار عشق (مستند- آمریکا)

فیلم درباره روشی است که بعضی از کاتولیک‌ها به آداب کاتولیک برای یافتن همسر آینده خود دارند و Courtship نامیده می‌شوند. معمولاً این افراد تا زمان ازدواج باکره هستند و برای یافتن همسر خود از طریق افراد خاصی که قیمومیت آنها را می‌پذیرند اقدام می‌کنند. در این فیلم یک زوج که قصد دارند از این روش باهم ازدواج کنند در طی چندماه دنبال می‌شوند. طبق قانون این افراد قبل از ازداج نباید شخص دیگری را بوسیده‌باشند و در فیلم چون دختر قبلاً در دبیرستان با شخص دیگری رابطه عاشقانه داشته٬ توسط پسر پذیرفته نمی‌شود.

محدودیتهای جنسی کاتولیک‌ها و یهودیان ارتدوکس همواره موضوعی قابل بحث بوده است. پرداختن به این موضوع در آمریکا شاید براى تماشاچى آمریکایی جذاب بود ولی من را به عنوان کسی که محدودیتهای جنسی در جامعه ایران زیاد دیدم با بسیاری از اتفاقات فیلم واکنش خاصی نداشتم. فیلم رویکردی گزارشگر به ماجرا داشت و البته توانسته بود صحنه های مستند ناب خلق کتد.

لطفاً نظر خود را اضافه کنید