نگاهی به فیلم «شیفت شب» نیکی کریمی

3

نیکی کریمی مدتی است که در ایران، چوب زن بودن و ستاره بودن‌اش را می‌خورد. با اینکه فیلم‌هایش در جشنواره‌های معتبر خارجی مورد استقبال قرار گرفته و جایزه برده‌اند، در ایران با سردی و بی‌اعتنایی با آنها برخورد شده. هنوز این طرز فکر برای برخی وجود دارد که او از سر هوس و خودبزرگ‌بینی به فیلمسازی روی آورده. اما «شیفت شب» ثابت می کند که این گونه نیست.

نیکی کریمی هم زیاد فیلم می‌بیند و هم اهل کتاب و مطالعه است. در فیلم‌هایش تأثیر فیلمسازان دیگر و در فیلمنامه‌هایش ردپای برخی از نویسندگان آشکار است؛ هرچند که این تأثیرات ناخودآگاه باشد. در فیلم تازه‌اش، شیفت شب، سایۀ استاد دلهره، هیچکاک، بیش از همه محسوس است. داستان شیفت شب، که در آن زنی (لیلا زارع) به شوهرش (محمد رضا فروتن) شک می‌کند که قصد خودکشی و یا حتی قتل زن و بچه‌اش را دارد، یادآور فیلم سوءظن آلفرد هیچکاک است. این یادآوری با موسیقی کارن همایونفر، که از موسیقی برنارد هرمن برای فیلم سرگیجه هیچکاک بسیار تأتیر گرفته، دوچندان شده است.

شیفت شب از لحاظ ساختار، حرفه‌ای‌ترین کار کریمی است. قاب‌بندی‌های خوب و به‌جای کریمی و فیلمبردارش، علی‌رضا برازنده، همراه با تدوین استادانۀ هایده صفی‌یاری، کمک می‌کنند تا احساس تنش و ناآرامی شخصیت لیلا زارع به تماشاگران انتقال داده شود. هرگاه تا حدی خطر کم شدن این تنش ایجاد می‌شود، با آوردن شخصیت‌های تازه به فیلم، مانند همسایۀ خبرچین یا یک نزول‌خوار قلدر، دوباره تنش را بالا می‌برد. صحنه‌ای که نزول‌خوار (امیر آقایی) به خانۀ زارع آمده و او را تهدید می‌کند، نمونه‌ای بسیار خوب از ساختن تنش و دلهره در فیلم، بدون اتکا به خشونت، است (تنها یک گلدان در این صحنه می‌شکند).

مانند تمام فیلم‌های دیگرش، نیکی کریمی مسائل اجتماعی را هم درون فیلمنامه گنجانده و در چارچوب یک تریلر آنها را ارائه داده است. بازی لیلا زارع نیز یکی از نکات درخشان فیلم است و برای این فیلم دیپلم افتخار بازیگری جشنوارۀ فجر را دریافت کرد. خود نیکی کریمی هم نقش کوچکی در فیلم دارد که با وجود کمک تجاری به فروش فیلم، به نظر من اضافی است و به پیش بردن فیلم کمکی نکرده؛ کمی هم از تنش فیلم در این صحنه‌ها کاسته می‌شود. در خاتمه، شیفت شب نشان می‌دهد که نیکی کریمی الفبای فیلمسازی را به خوبی یاد گرفته و اکنون کارگردانی کاملآ حرفه‌ای است که سینمای ایران می‌تواند در آینده روی او حساب کند، برای ساختن فیلم‌های باارزش و مورد استقبال در هر سطحی.

۳ نظر

  1. alireza mojabi در تاریخ

    سینمای زنانه و در این جا روشنفکرانه ی ایران ، مثل اغلب مقولات مدنی و حقوقی مربوط به زنان مورد خشم و غضب بخش سنتی و محافظه کار جامعه ی ایران است ، و طبعن خانم کریمی قبل از هر چیز به عنوان یک زن کار آفرین و خلاق در این سینمازیر ضرب قرار می گیرد و بعد به عنوان یک هنرمند و صاحب نظر در مسایل دیگر . متاسفانه این فیلم هم هنوز در دسترس من نیست و بیشتر از این قادر به تحلیل و نقد فیلم نیستم. با تشکر فراوان از دست اندرکاران سینما چشم.

  2. ایمان در تاریخ

    بااینکه خیلی مطلب خوشبینانه و نچسبی بود بازهم دلیلی برخوب بودن این فیلم ندیدم البته بازی خوب خانم لیلا زارع غیرقابل انکاره

لطفاً نظر خود را اضافه کنید