ده فیلم برتر سال ۲۰۱۴

2

انتخاب ده فیلم از میان فیلم های به نمایش درآمده در طی یک سال، انتخاب نسبتاً دشواری است. به ویژه اگر آن سال مثل امسال، سال پرباری از نظر تولید محصولات خوب سینمای هنری و متفاوت باشد. سالی که در آن بسیاری از سینماگران برجستۀ جهان از نسل گذشته تا امروز، از ژان لوک گدار، مارتین اسکورسیزی، مایک لی، کن لوچ، پدرو کوستا و دیوید فینچر گرفته تا نوری بیلگه جیلان، لیساندرو آلونسو، آندری زویاگنیتسف، محسن مخلمباف، ابل فررا، لارس فون تریه، فاتح آکین، جاناتان گلیزر، برونو دومن، لاو دیاز، روی آندرسن، وس اندرسون، الن کاوالیه و الخاندرو گونزالس، فیلم ساختند و با فیلم هایشان، منتقدان را به تکاپو انداختند. معمولا وقتی از من خواسته می شود که لیست ده فیلم برتر یا به قول انگلیسی ها تاپ تِن خودم را انتخاب و معرفی کنم، ابتدا از زیر آن شانه خالی می کنم اما بعد با دیدن لیست های مختلف نشریات معتبر، انجمن ها و اتحادیه های سینمایی و حلقه های منتقدان مستقل، وسوسه شده و تسلیم این درخواست می شوم.

از میان لیست های ارائه شدۀ امسال، تا این لحظه که این مطلب را می نویسم، لیست منتقدان مجلۀ سایت اند ساوند، به نظر من لیست معقول تر و قابل قبول تری بوده و به سلیقه و انتخاب های من نزدیک تر است.

لیست فیلم های برترِ سایت اند ساوند در چند مورد از جمله خداحافظ زبان ژان ‌لوک گدار و زیر پوست جاناتان گلیزر( که بیش از آنچه که سزاوارش بود تحویل گرفته شد) با لیست بهترین فیلم های کایه دو سینما مشترک است، اگرچه فهرست منتقدان این نشریه نیز همانند کایه دوسینما، کمبودهای اساسی دارد و برخی از آثار درخشان امسال به ویژه قصه های وحشی به کارگردانی دامیان زیفرون ، ذیب ساختۀ ناجی انوار و فاکس کچر ساختۀ بنت میلر در آن واقعا خالی است. کایه دو سینما هم که چند سالی است دست به انتخاب های عجیب و غریب می زند تا بلکه همچنان متفاوت و رادیکال جلوه کند. مثلاً بی اعتنایی و ضدیت منتقدان کایه با فیلم درخشان نوری بیلگه جیلان (خواب زمستانی) اصلاً قابل فهم نیست. همین طور نادیده گرفتن شاهکاری چون لویاتان ساختۀ آندری زویاگنیتسف.

اگرچه بیشتر انتخاب های من از فیلم هایی است که به وسیله سینماگران غیر آمریکایی ساخته شده اما این به این معنی نیست که امسال فیلم های آمریکایی خوبی ساخته نشده بلکه برعکس، سینمای واقعاً مستقل آمریکا، امسال فیلم های بسیار خوبی ارائه کرده بود از جمله فیلم کم هزینۀ ارزشمند «گوش کن فیلیپ» ساختۀ الکس راس پری که یادآور آثار مستقل جان کاساوتیس و پیتر باگدانوویچ است، درام روانکاوانه و زیبای «فاکس کچر» ساختۀ بنت میلر، نئونوآر جذاب «دختری که رفت» ساختۀ دیوید فینچر و نیز درام عاشقانه و تراژیک «مهاجر» ساختۀ جیمز گری.

فیلم های خوب دیگری هم در سال گذشته دیده ام که از ارزش های سینمایی بالایی برخوردارند و اگر می خواستم لیست بلندتری ارائه کنم قطعاً نام آنها را نیز در این فهرست می آوردم. فیلم هایی چون: نمک زمین (ویم وندرس)، گوئروس (آلونزو روئز پالاشس)، امروز (رضا میرکریمی)، آب نقره ای، خودنگاره سوریه (اسامه محمد)، مرد اهلی (تامی لی جونز)، ماهی و گربه (شهرام مکری)، خدای سفید (کورنل موندروسکو)، دو روز و یک شب (ژان-پی‌یر داردن و لوک داردن)، خانۀ پدری (کیانوش عیاری) و رستگاری (کریستین لِورینگ).

دیده ام که نام فیلم درخشان آیدا ساختۀ پاول پاولیکوفسکی از لهستان هم در برخی لیست های امسال آمده است در حالی که این فیلم محصول سال ۲۰۱۳ است و من آن را قبلا در فهرست بهترین فیلم های سال ۲۰۱۳ آورده بودم و لذا از آوردن آن در لیست امسال خودداری کرده ام.

متاسفانه از میان برخی فیلم های مطرح به نمایش درآمدۀ امسال، من چند فیلم مهم را هنوز ندیده ام چرا که برخی از آنها تنها در جشنواره های خاصی به نمایش درآمده که من در آنها حضور نداشته ام و یا هنوز در سینماهای لندن اکران نشده اند، از جمله فیلم های:  آنچه از قبل مانده (لاو دیاز)، کن کن کوچولو (برونو دومن)، بهشت (آلن کاوالیه)، ضربه شلاق ( دامین شازل)، بِردمَن (الخاندرو گونزالس ایناریتو)، گالری ملی (فردریک وایزمن) و کبوتری روی شاخه نشسته و به هستی می اندیشد (روی آندرسون).

بنابراین با درنظر گرفتن موارد فوق، فهرست ده فیلم منتخب سال ۲۰۱۴ من به ترتیب اهمیت و با توضیح مختصری پیرامون هر یک از این فیلم ها به شرح زیر خواهد بود:

خواب زمستانی – نوری بیلگه جیلان

winter-sleep-5381ccf92efa1

خواب زمستانی، ساختۀ سینماگر برجستۀ سینمای ترکیه، نوری بیلگه جیلان، فیلمی شاعرانه و اندوهناک دربارۀ زندگی بازیگر تئاتر و نویسندۀ متمول و خودخواهی به نام آیدین است که در منطقه ای سرد و کوهستانی در فلات آناتولی، با همسر جوانش نهال(با بازی درخشان ملیسا سوزن)، هتلی به نام اتللو را اداره می کند. خواب زمستانی که بر اساس داستانی از آنتوان چخوف، نویسنده بزرگ روس ساخته شده، نخل طلای کن ۲۰۱۴ را نصیب نوری بیلگه جیلان کرد و نمایندۀ سینمای ترکیه در اسکار امسال بود اگرچه برخلاف انتظار حذف شد و به لیست ۹ فیلم نامزد دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی راه نیافت.

آیدین، روشنفکری جاه طلب و خودخواه است که نه تنها می خواهد بر خانه و همسر جوانش سلطه داشته باشد بلکه به نوعی خود را حاکم و کدخدای روستایی می داند که در آنجا زندگی می کند. او همان رفتار و روابط فئودالی را با روستائیان دارد که با همسر جوانش دارد اما اوضاع آن طور که آیدین می خواهد پیش نمی رود. همسرش نهال، او را غیرقابل تحمل، خودخواه، بدبین و کینه توز می خواند اما آیدین سعی می کند آرام باشد و انتقادهای تند او را نادیده بگیرد. شرکت در کار خیریه مدرسه و همکاری با معلم ده، راهی برای گریز نهال از سلطۀ آیدین و منش پدرسالارانۀ اوست. با این حال، جیلان، از آیدین، یک هیولا و چهره ای شیطانی نمی سازد بلکه در بسیاری از لحظه ها، تماشاگر با شخصیت تنها و ملانکولیک او همذات پنداری می کند.

خواب زمستانی، اثری باشکوه و خیره کننده است که اگرچه کمی طولانی و پر گفتگوست اما مثل همۀ کارهای جیلان، با وسواس و دقت تصویری بسیار بالایی ساخته شده. زمستان، فصل محبوب جیلان است. انگار درام های انسانی و اخلاقی او تنها در محیط های سرد و خاکستری معنا پیدا می کنند. در خواب زمستانی، سرمای بیرون و برفی که پشت پنجره می بارد، بیانگر سرمای درون شخصیت های فیلم و رابطه های سرد و به بن بست رسیدۀ آنهاست که حتی نشستن کنار آتش شومینه هم نمی تواند آن را گرم کند.

لویاتان – آندری زویاگینتسف

Livatan

لویاتان ساختۀ آندری زویاگینتسف، اثری اگزیستانسیالیستی و برداشتی مدرن از کتاب ایوب(تورات) و کتاب تامس هابز به همین نام است. زویاگینتسف، بدون اینکه به شعار یا موعظه های اخلاقی و دینی متوسل شود، با نگاهی دینی، جامعه امروز روسیه و فساد سیاسی و اخلاقی حاکم بر آن را مورد نقد قرار می دهد. این که چگونه انسان مدرن می تواند با دولت مطلقه که به منظور حفاظت از او در برابر شر ایجاد شده اما خود به شر مطلق بدل می شود، مواجه شود و چگونه می تواند آزادی خود را به دست آورد و عدالت در حق او چگونه اجرا می شود. کولیا، مکانیک اتومبیلی است که همه، از شهردار فاسد شهر گرفته تا همسر جوانش لیلیا، بهترین دوستش(دیمتری) و پسرش(روما) در برابر او می ایستند، به او نارو زده، خیانت می کنند و یا تنهایش می گذارند و در نهایت او را از پا درمی آورند. کولیا وقتی درمانده و مایوس از کشیش دهکده می پرسد “پس این خداوند عادلی که از آن دم می زنی کجاست؟”، کشیش، داستان ایوب را برای او تعریف می کند و به او می گوید که عدالت بر روی زمین قابل اجرا نیست و حقیقت تنها میراث خداوند است و آزادی انسان در گرو یافتن حقیقت خداوندی است. زویاگینتسف در معرفی فیلمش نوشته است: “در زندگی هر انسان، زمانی فرا می رسد که او با سیستم و با جهان مواجه می شود و باید برای عدالت مورد نظرش و درکش از خداوند، روی زمین بپا خیزد. هنوز این امکان وجود دارد که این نوع پرسش ها را با تماشاگران درمیان گذاشت و هنوز به دنبال یک قهرمان تراژیک در سرزمین ما بود، یک «پسر خداوند»، شخصیتی که از روز ازل تراژیک بود و به همین دلیل است که سرزمین من هنوز در نظر من و یا کسانی که این فیلم را ساخته اند، از دست نرفته است. لویاتان، اوج زیبایی شناسی بصری زویاگینتسف است با قاب های عریض از دشت ها و جاده ها و مناظر طبیعی سرد و غم انگیز که بستر تراژدی های هولناک بشری است. یک شاهکار سینمایی از یک سینماگر متفکر و صاحب سبک معاصر.

خداحافظی با زبان – ژان لوک گدار

Godard 3

 خداحافظی با زبان، شاید مهم ترین فیلم ژان لوک گدار، این فیلمسازِ همیشه آوانگاردِ تاریخ سینما باشد. فیلمی که تنها گدار می تواند بسازد و ما آن را تفسیر کنیم. فیلمی که مثل همۀ کارهای گدار، اثری جنجالی و بحث برانگیز است. کسانی که شیفتۀ آثار این سینماگر غیرمتعارف و رادیکال سینما هستند، فیلم او را دوست داشته و تحسین می کنند اما مخالفان گدار مثل همیشه فیلم جدید او را به دلیل «آشفتگی»، «پیچیدگی عمدی و متظاهرانه» و «بی معنایی» رد کرده اند. آنها می گویند که گدار به مخاطبانش اهمیت نمی دهد و برای دل خود فیلم می سازد اما آنها که گدار را می شناسند و با اندیشه، سبک و زبان سینمایی او آشنایی دارند، از دیدن این فیلم کاملا غیرمتعارف او، غافلگیر و خشمگین نشده و همچنان سعی می کنند، ساختار پیچیده و عمیق آن را بر مبنای زبان سینمایی گدار تحلیل کنند، اگرچه نوشتن دربارۀ خداحافظی با زبان و تحلیل و تفسیر اجزای به ظاهر پراکنده و غیر منسجم آن کار آسانی نیست.

گدار، از معدود سینماگران نسل قدیم است که همواره مجذوب تکنولوژی تصویری و تحولات آن بوده است. گرایش اخیر او به ساختن فیلم های سه بعدی، نشانۀ این تمایل قدیمی است که از اواخر دهۀ هفتاد (با کارهای ویدئویی) تا امروز(با کارهای دیجیتال و سه بعدی) ادامه یافته است. او پیشتر یکی از اپیزودهای فیلم ۳x 3D به نام سه فاجعه و نیز اپیزودی از فیلم مستند پل های سارایوو را به صورت سه بعدی ساخته بود که در بخش خارج از مسابقۀ جشنوارۀ کن به نمایش درآمد. خداحافظی با زبان نیز اثری سه بعدی است که در بخش مسابقۀ جشنوارۀ کن ۲۰۱۴ به نمایش درآمد و جایزۀ ویژه هیئت داوران را به طور مشترک با اگزویه(زاویه) دولان (برای فیلم مامی) نصیب او کرد.

خداحافظی با زبان به معنی خداحافظی با زبان(ادبیات، فلسفه و سینما) و عشق است. گدار همچون بکت از ناتوانی زبان در ایجاد رابطۀ بین انسان ها و فهم جهان پیرامون او حرف می زند. یکی از بازیگران فیلم می گوید: «به زودی هر کس برای این که حرف خودش را بفهماند، به مفسر(مترجم) نیاز خواهد داشت.»

گدار، پیش‌تر دربارۀ «خداحافظی با زبان» گفته بود: “فیلمی است دربارۀ زن و مردی که دیگر زبان مشترکی ندارند. سگی پادرمیانی کرده و به حرف می‌آید.”

سگ در این فیلم گدار، حضور و اهمیت خاصی دارد. گدار، تصاویر بی‌شماری از یک سگ را در فضاهای داخلی و خارج از خانه، در جنگل و کنار آب به ما نشان می دهد. شیوۀ استفاده از صدا و تصویر در برخی صحنه ها مثل تار شدن تصاویر(حتی با عینک سه بعدی)، زاویه های مایل و غیر متعارف، اینسرت های متعدد از اشیاء مختلف، صداها و همهمه ها خارج از کادر و قطع شدن ناگهانی صدا و موسیقی، همه این گونه تداعی می کنند که انگار بخشی از فیلم دارد از زاویۀ دید یک سگ روایت می شود. از زبان بازیگر مرد فیلم می شنویم که می‌گوید؛ تنها این سگ است که جهان را آنگونه که هست تجربه می‌کند، چرا که هیچ آگاهی کلامی‌ای ندارد.

فیلم از بخش‌های مختلف به ظاهر پراکنده و بی ارتباط با هم تشکیل شده که تکرار شده یا با هم تداخل پیدا می کنند. در این فیلم نیز همانند فیلم های دیگر گدار، با کولاژی از نشانه ها و ارجاعات تصویری، ادبی، سیاسی و فلسفی از فیلم های کلاسیک تاریخ سینما گرفته تا سولژ نیتسین، بتهوون، مالر، شوئنبرگ، مری شلی، فرانکشتین، مائو، هیتلر، لرد بایرون، جک لندن و مارکی دوساد مواجه ایم. لابلای تصاویر، گفته ها و نوشته هایی از نویسندگان، فیلسوفان و هنرمندان مختلف نقل می‌شود که برخی از آنها به صورت کپشن روی تصویر نوشته شده و برخی دیگر با صدای راوی شنیده می‌شود.

بسیار خوشایند است که در عصری زندگی می کنیم که ژان لوک گدار در آن فیلم می سازد.

پول اسب – پدرو کوستا

Horse Money 1 

پدرو کوستا را شاعر سینمای پرتغال خوانده اند، سینماگری که با رویکردی تجربی و رئالیسمی شاعرانه در اغلب آثارش به زندگی مهاجران و زاغه نشینان جامعه پرتغال(بیشتر حاشیه شهر لیسبون) پرداخته است.

کوستا، فیلمساز کم کاری است و از ۱۹۸۹ تا امروز تنها ۱۰ فیلم ساخته و پول اسب، آخرین فیلم به نمایش درآمده اوست که ابتدا در جشنواره لوکارنو و بعد در جشنواره لندن نشان داده شد. او سینماگر مستقلی است که فیلم هایش را با بودجه اندک و گروهی کوچک می سازد که تنها در فستیوال ها به نمایش درمی آید.

فیلم های کوستا دربارۀ استعمار، مهاجرت و جابجایی مکانی(دیس پِلیسمِنت)، اختلاف طبقاتی، فقر، تحقیر، بحران هویت، فراموشی و از خودبیگانگی است. او روایت گر سرگذشت مردمی است که قربانی استعمار و رژیم های خودکامه بوده اند و اکنون که به استعمارگر پناه آورده اند، همچنان با خاطرات تلخ گذشته سر می کنند.

پول اسب، مثل همۀ آثار کوستا، از روایت خطی و کلاسیک تبعیت نمی کند و همانند آثار سیال ذهن، بین گذشته و حال و عینیت و ذهنیت در حرکت است و مرزهای بین آنها عمداً مخدوش شده و به سادگی قابل تشخیص نیست. زیبایی شناسی فیلم های کوستا مبتنی بر کلوزآپ چهره ها، قاب های ثابت و حرکات اندک دوربین است. نحوه کار او با نور و رنگ منحصر بفرد است. در «پول اسب»، کوستا، با قرار دادن شخصیت های وهم زده خود در فضاهای تاریک و با نورپردازی موضعی، آنها را از جهان پیرامونشان جدا می کند. سبک استیلیزه کوستا در این فیلم تا حدی یادآور کارهای درک جارمن به ویژه کاراواجیوست. هر قاب کوستا به یک پرتره نقاشان رنسانس شبیه است. کوستا از چهره های زنان و مردان فقیر و مهاجران زاغه نشین محله فانتین هاس لیسبون که همچون انسان هایی مبهوت و مسخ شده اند، پرتره می سازد. پرتره هایی از چهره هایی که انگار در زمان و تاریخ منجمد شده اند و جز لحظه هایی تلخ از گذشته، چیزی را به یاد نمی آورند. آنها خاموش به نقطه ای چشم می دوزند و یا همچون ارواح سرگردان در کوچه ها و خیابان ها و تونل ها و دخمه های تاریک پرسه می زنند.

پدرو کوستا، در پول اسب تاریخ را احضار کرده و بر تاثیر ویرانگر رویدادهای هولناک تاریخی بر ذهن و روان شخصیت هایش شهادت می دهد.

 حائوحا – لیساندرو آلونسو

Jauja

خائوخا (حائوحا) ساخته لیساندرو آلونزو، سینماگر جوان آرژانتینی که در بخش نوعی نگاه جشنوارۀ کن امسال به نمایش درآمد، اثری شگفت انگیز و جسورانه از نظر ساختار روایی و فرم بصری است. این فیلم که جایزۀ ویژۀ داوران فدراسیون بین المللی منتقدان فیلم (فیپرشی) را در جشنوارۀ کن دریافت کرده بود، شعری سینمایی با داستانی عجیب و اسرارآمیز است که زمان و مکان را درهم می ریزد. فیلم که وامدار سنت رئالیسم جادویی آمریکای لاتینی است، داستان یک افسر ارتش دانمارک (با بازی ویگو مورتنسن) در قرن نوزدهم را روایت می کند که در سفری شگفت‌انگیز و سورئال برای یافتن دختر ۱۵ ساله اش که ناپدید شده، سراسر سرزمین آرژانتین را زیر پا می گذارد و سرانجام به کمک یک سگ به غاری می رسد که پیرزنی در آن است که گویا همان دختر گمشدۀ اوست. سکانس پایانی فیلم دختر جوانی را در خانه ای مجلل در عصر جدید نشان می دهد که از خواب برمی خیزد و به سراغ سگ هایش در باغ می رود. یکی از سگ ها تنش زخم شده و مردی که از سگ ها مراقبت می کند به دختر می گوید که “از وقتی که تو ناپدید شدی او از ناراحتی از بس خود را خارانده تنش زخم شده است.” نماهای لانگ شات و ثابت از بیابان ها و مراتع آمریکای جنوبی بدون کمترین تحرک دوربین، با ریتمی کند و دیالوگ هایی اندک و داستانی عجیب که اتفاق زیادی در آن نمی افتد، ممکن است برای تماشاگران عادی سینما، اثری ملال آور باشد اما بسیاری از منتقدان سینما و علاقمندان سینمای هنری را تحت تاثیر قرار داده است.

دور از مردان – دیوید اوئل هوفن

 far_from_men_6

دیوید اوئل هوفن، داستان کوتاه مهمان اثر اگزیستانسیالیستی آلبر کامو را به زیباترین شکل ممکن در فیلم دور از مردان تصویر کرده است. داستان معلمی فرانسوی به نام دارو(با بازی تحسین برانگیز ویگو مورتنسن) است که در روستایی پرت و کوهستانی در الجزایر دهۀ پنجاه که مبارزان الجزایری برای استقلال الجزایر و علیه استعمار فرانسه می جنگند، به کودکان الجزایری درس می دهد تا اینکه ژاندارمی فرانسوی با یک زندانی عرب که پسرعموی خود را کشته از راه می رسد و از او می خواهد که زندانی را به شهر برده و تحویل مقامات قانونی دهد. دارو که از تباری اسپانیایی/ الجزایری است، در ارتش فرانسه خدمت می کند اما با استعمار و سلطۀ فرانسوی ها بر الجزایر مخالف است و در آن محیط پر از نفرت نژادی، به بحران هویت رسیده و دچار از خودبیگانگی می شود. او نه تنها در چشم عرب ها(الجزایری ها)، بلکه در نگاه همقطاران فرانسوی اش نیز فردی بیگانه است.

از سوی دیگر، داستان مهمان کامو، دستمایۀ خوبی برای ساخت یک فیلم وسترن گونه از نوع قطار سه و ده دقیقه به راما است. در اینجا نیز همانند «قطار سه و ده دقیقه به راما»، دارو (مورتنسن) مجبور است که یک زندانی را از نقطه ای به نقطۀ دیگری انتقال دهد، در حالی که خطرات زیادی در راه انتظارش را می کشد.  محمد (مرد عرب) که پسرعمویش را در یک دعوای خانوادگی کشته، برای در امان ماندن از شر انتقام بستگان مقتول، خود را به ارتش فرانسه تسلیم کرده و حالا دارو باید او را به شهری که او باید در آن محاکمه شود رسانده و تحویل قانون دهد.

فیلمبرداری گیوم دفونتینس با لنز آنامورفیک از طبیعت و چشم اندازهای کوهستانی و بیابان های الجزایر، خیره کننده است و بعدی حماسی به سفر دو مرد در دل صحرا بخشیده است. موسیقی ملانکولیک نیک کیو و وارن الیس همانند فیلم «جسی جیمز»، نه تنها حال و هوای وسترن فیلم را تقویت کرده بلکه با تنهایی و روحیه ملانکولیک ویگو مورتنسن همنوایی دقیقی دارد.

فیلم، درونمایه ای پسااستعماری دارد. دارو، افسری است که سال ها در ارتش فرانسه خدمت کرده و برای آنها جنگیده است و حالا نیز به عنوان عضوی از سپاه استعمار در الجزایر خدمت می کند اما او با انتخاب شغل معلمی، ترجیح داده که از درگیری و جدال بین ارتش فرانسه و استقلال طلبان الجزایری، دور باشد. او مردی بیگانه و جداافتاده است و نام فیلم(دور از مردان)، دقیقا به جداافتادگی او اشاره دارد. فیلمساز(و البته کامو) از خلال سفر پرمخاطرۀ معلم فرانسوی و زندانی الجزایری، به تحلیل رابطۀ استعمارگر و استعمار شونده می پردازد؛ رابطه ای که از منظری انسانی و فراتر از تضادهای سیاسی موجود به آن نگاه می شود.

قبیله – میروسلاو اسلبوشپیستسکی

THE TRIBE_PressPhoto_01 

فیلم اکراینی قبیله(Tribe) ساخته میروسلاو اسلبوشپیستسکی، فیلمی سیاه و پر از خشونت درباره جامعه ای است که همۀ ارزش های انسانی و اخلاقی در آن پایمال شده است. فیلمساز جهان تاریک و تباه شده ای را نشان می دهد که هیچ روزنه امیدی در آن نیست. تقریبا هیچ آدم مثبتی در فیلم نیست و تحولی اگر هست در جهت ویرانی و سقوط است. فیلم بدون کلام و موسیقی است، چون دربارۀ گروهی از دانش آموزان مدرسه شبانه روزی ناشنوایان در اوکراین است که یک دارودستۀ تبهکار و شرور تشکیل داده و کارشان، سرقت، حمله به عابران بی گناه و لخت کردن آنها، فحشا و خلاف های دیگر است. همۀ بازیگران فیلم ناشنوا هستند و فیلمساز ۴ سال برای ساختن آن وقت صرف کرده است. بازیگران فیلم با زبان اشاره ناشنواها با هم حرف می زنند و فیلمساز عمداً زیرنویس برای فیلم نگذاشته است چرا که اعمال شخصیت ها به حد کافی بیانگر آنهاست. پلان سکانس های بلند که بیشتر ثابت یا با دوربین متحرک روی دست گرفته شده، ویژگی سبکی اصلی فیلم است. قبیله از برخی جهات به ویژه نمایش خشونت و هیستری جمعی، یادآور پرتقال کوکی استنلی کوبریک است.

قصه های وحشی – دامیان زیفرون

 Jour_Fixe_Wild_Tales_07_c_2014PROKINOFilmverleihGmbH

قصه های وحشی، کمدی سیاه دامیان زیفرون که پدروآلمادوار، فیلمساز سرشناس اسپانیایی آن را تهیه کرده،  نماینده سینمای آرژانتین در اسکار امسال است. فیلمی که از شش اپیزود بدون ارتباط با هم تشکیل شده که تم مشترک همه آنها خشونت و رفتار وحشیانه است. فیلمساز در هر اپیزود، داستان کوتاهی را دربارۀ واکنش‌های خشونت‌آمیز آدم ها در موقعیت های خاص روایت می‌کند. طنز سیاه و بونوئلی فیلم و نگاه انتقادی زیفرون به جامعۀ امروز آرژانتین و فساد سیاسی، اخلاقی و خشونت این جامعه غافلگیرکننده است و بسیاری از منتقدان سینمایی، شانس آن را برای دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان بسیار بالا می دانند.

فاکس کچر – بنت میلر

 SteveCarell- Foxcatcher

فاکس‌کَچر(Foxcatcher)، ساختۀ بنت میلر(برندۀ جایزۀ بهترین کارگردانی از جشنوارۀ فیلم کن)، بر اساس زندگی واقعی و تراژیک دیوید شولتز، قهرمان کُشتی آزاد جهان ساخته شده که در سال ۱۹۹۶ با شلیک گلولۀ جان دی پان، صاحب باشگاه کُشتی فاکس کچر به قتل رسید. نام فیلم نیز از عنوان این باشگاه‌ گرفته شده که دیوید شولتز و برادرش مارک شولتز زیر نظر جان دی پان در آن کار می‌کردند.

بنت میلر که فیلم کاپوتی او یکی از بهترین فیلم های بیوگرافیکال بر مبنای زندگی یک شخصیت ادبی برجسته بود، در این فیلم نیز توانسته روایتی جذاب و دراماتیک از زندگی جان دی پان و رابطه عجیب و بیمارگونه اش با برادران شولتز، قهرمانان کشتی آمریکا ارائه کند.

فاکس کچر، درام قدرتمندی است که با ریتم بسیار دقیق و حساب شده ای روایت می شود. فیلمنامه ای محکم با شخصیت پردازی درست، انگیزه هایی روشن و قابل قبول و ساختاری سنجیده.

میلر بدون توسل به تمهیدات هالیوودی و جذابیت ها و هیجان های متعارف و کاذب فیلم های ژانر ورزشی، درام روانکاوانه، ظریف و شخصیت محور خود را روایت می کند. او داستانی واقعی را که در فاصله ده سال اتفاق می افتد، به نحوی فشرده و دراماتیزه کرده که نه تنها خللی به روند ماجراها و رابطه های بین شخصیت ها وارد نشده بلکه منجر به توازن حیرت انگیزی بین ریتم دراماتیک فیلم و شکل کلی فیلم شده است.

بازی استیو کارل که عموما او را در فیلم های کمدی دیده ایم، در نقش جان دی پان، تحسین برانگیز است. او با گریمی سنگین و مهارتی غیر قابل وصف، آدمی شیزوفرنیک، منفور و غیرقابل فهم را به شخصیتی جذاب و کاریزماتیک تبدیل کرده است.

 

ذیب – ناجی ابو نوار

 Theeb

ذیب( در عربی به معنای گرگ و نیز نام شخصیت نوجوان فیلم است) ساخته ناجی ابونوار، فیلمساز عرب تبار ساکن بریتانیا و یکی از جواهرات سینمای عرب است. فیلمساز، داستان تراژیک و حماسی دو برادر صحرانشین را در جریان جنگ بین انگلیسی ها و عثمانی ها در اوایل قرن بیستم روایت می کند. آنها با مردی انگلیسی(یادآور لارنس عربستان) همراه شده تا او را به چاه آبی که در دل صحرا و در  کنار خط راه آهن قرار دارد برسانند. او ماموریت دارد که خط راه آهن را که وسیله تدارکات نظامی ترک های عثمانی است منفجر کند. کل فیلم از دریچه چشم ذیب بیان می شود، کودک شجاع بادیه نشینی که پدر و برادرش را از دست داده اما زندگی در بیابان با مردانی جنگجو، به او آموخته که چگونه برای بقا مبارزه کند و تسلیم نشود.

ذیب، نه تنها ساختار روایتی قرص و محکمی دارد بلکه از نظر بصری نیز فوق العاده است. فیلمبرداری در لوکیشنی که شبیه مانیومنت ولی است، با قاب های پانورامیک(فیلم را ولفگانگ تالر با دوربین شانزده و لنز آنامورفیک گرفته) و نماهای لانگ شات از صحرا و آسمان پرستاره، یادآور وسترن های کلاسیک جان فورد است. ابونوار، کارگردان این فیلم گفته است که برای نوشتن فیلمنامۀ آن، تحقیقات تاریخی و محلی بسیاری کرده و مدت ها با عرب های بادیه نشین سر کرده و به قصه های آنها گوش داده است. او همچنین گفت که از سینمای وسترن و فیلم های کوروساوا و نیز لارنس عربستان تاثیر زیادی گرفته است. بازی بازیگران نقش های اصلی(ذیب و برادرش حسین) که همه از مردم عرب صحرانشین اند، به حدی خوب است که باور اینکه آنها نابازیگرند بسیار مشکل است. موسیقی وسترن گونۀ جری لین با تم های عربی نیز با فضای فیلم همخوان است.

 

۲ نظر

  1. aghadam در تاریخ

    توضیحاتتون درباره خواب زمستانی رو خوندم. "همسر جوانش سلطه داشته باشد بلکه به نوعی خود را حاکم و کدخدای روستایی می داند که در آنجا زندگی می کند" اینا درست نیست به نظرم. همونطور که دیدید این آدم خودشو قاطی مسایل ده نمیکرد و یه بار هم تهدید کرد که شیطونه میگه بفروشمش. درباره زنش هم همینطوره حماقت و نپخته بودن زنش مهمترین قسمت فیلم بود، اونجا که طرف بدون پذیرش مسوولیتش اون همه پولو آتیش زد. بدی فیلم پر و پیمونیشه، بد جور پره بد جور.

  2. mostafa1369 در تاریخ

    با سلام عجیب است که اولین فیلم شما خواب زمستانیست فیلمی که به نظر من فاقد هر گونه بعد معنایی ان هم از نظر تصویریست.فیلم بینهایت خشک و بی حوصله است تا جایی که شبیه سریال تلویزیونیست تا یک فیلم سینمایی.واقعا متاسفم برای جامعه سینمایی اروپا که فیلمی را به عنوان منتخب جشنواره انتخاب کردند که فقط ادای فیلم بودن را در می اورد...و کپی ناقصی از فیلمهای بزرگ سینما...تا حالا به این فکر کرده اید که جیلان چه میخواهد با سینمایش به ما بگوید؟هر فیلمش گواه بر کپی کردن اثار بزرگان سینما را دارد..او بزرگترین متقلب عصر سینمای ماست....او هنر را میدزدد....خالی از تفکر است....اصلا به ذات ترکها فیلمهایی این چنین که حرف سنگینی برای زدن دارند نمیخورد....خلاصه کلام اینکه این فیلم یا کلا سینمای جیلان بیش از حد تحویل گرفته شده و منتقدان یا هنرمندان گول تصاویر به ظاهر هنری فیلمهای او را میخورند....و جیلان حرفهایی میزند که برای دهانش خیلی گشاد است......

لطفاً نظر خود را اضافه کنید