منتقدان و برترین فیلم های سینمای آمریکا

3

  

نظرخواهی اخیر وبسایت بی بی سی از منتقدان سینمایی در مورد انتخاب ۱۰۰ فیلم برتر تاریخ سینمای آمریکا و برگزیده شدن فیلم «همشهری کین» ساختۀ اورسون ولز به عنوان برترین فیلم تاریخ ۱۲۰ سالۀ سینمای آمریکا، بار دیگر نشان داد که هنوز سینمای کلاسیک آمریکا نفوذ و محبوبیت زیادی در میان منتقدان سینمایی جهان دارد و هنوز هیچ فیلمی در طی چهل سال گذشته در آمریکا تولید نشده که بتواند با فیلم های کلاسیکی مثل «همشهری کین»، «سرگیجه» یا پدرخوانده در این زمینه رقابت کرده و در صدر لیست فیلم های برتر آمریکایی این منتقدان بنشیند.

سینمای آمریکا، یکی از مهم ترین و شگفت انگیزترین سینماهای دنیاست. سینمای آمریکا، نه تنها از نظر صنعتی و تکنولوژیک اهمیت دارد بلکه از نظر تنوع ژانرها، سبک ها و گرایش ها، یکی از غنی ترین سینماهای ملی جهان به شمار می رود. جدا از حجم عظیم محصولاتی که در استودیوهای بزرگ هالیوود تولید می شود، جریان های مستقل و کوچکی در سینمای آمریکا فعال اند که از نظر نوآوری های فرمی و هنری، بسیار جذاب و تاثیرگذارند. توانایی های فن سالارانۀ سینمای آمریکا به همراه  قدرت داستان گویی شگفت انگیز، نظام ستاره سالاری و حضور ستارگان بزرگ و جذابیت های تصویری و روایی آن، موقعیت ممتاز و یگانه ای برای این سینما در جهان فراهم کرده که هیچ سینمای ملی دیگری قادر به رقابت با آن نیست. کمتر سینمای کشوری را می توان سراغ کرد که از نظر ویژگی های فنی، قدرت تاثیرگذاری بر مخاطب، سود مالی و سرگرم کننده بودن، توانایی رقابت با سینمای آمریکا را داشته باشد و کمتر فیلمساز غیرآمریکایی  را سراغ داریم که تحت تاثیر سینمای آمریکا نبوده باشد و یا دلش نخواهد که به نوعی وارد سیستم فیلمسازی این کشور شود چرا که او می داند از طریق ورود به سیستم تولید و پخش سینمای آمریکا می توان مخاطب جهانی داشت و به فروش های چند میلیارد دلاری دست یافت. سینمای آمریکا نه تنها نقش مهمی در توسعه تکنولوژی و تجهیزات سینمایی و جلوه های ویژه صوتی و تصویری داشته است بلکه با تولیداتش در حوزه ها، قالب ها و ژانرهای مختلف از فیلم های استودیویی هالیوودی گرفته تا آثار سینماگران مستقل، فیلمسازان آوانگارد و  تجربی و سینمای مستند؛ نقش انکارناپذیری در تحول زبان سینما و توسعه و ارتقای قابلیت های بیانی آن ایفا کرده است.

the-godfather-1

نظرخواهی بی بی سی از ۶۲ منتقد سینمایی از سراسر جهان برای رسیدن به لیستی از صد فیلم برتر تاریخ سینمای آمریکا نشان می دهد که این تنها سینمای هنری و روشنفکرانه و مستقل آمریکایی نیست که برای این منتقدان جذابیت داشته و بر آنها تاثیر گذاشته بلکه بسیاری از فیلم های استودیویی، کلاسیک و عامه پسند هالیوودی نیز برای آنها جذاب اند و می توانند در لیست بهترین فیلم های آنها قرار گیرند و این تفاوت اصلی این جدول با جدول های مشابه دیگر از جمله لیست بی اف آی یا لیست فیلم های برتر نشریاتی مثل سایت اند ساوند و کایه دو سینما است.

بی بی سی، نام منتقدانی را که در این نظرخواهی شرکت کرده اند اعلام نکرده و تنها نوشته است که آنها از کشورهای مختلف، از آمریکا گرفته تا آمریکای جنوبی، اروپا، خاورمیانه، هندوستان و استرالیا برای شرکت در این نظرخواهی دعوت شده اند. از نظر بی بی سی، هر فیلمی که بودجه اش از طرف استودیوها و منابع مالی آمریکایی تامین شده باشد، فیلم آمریکایی تلقی شده و می توانست در این نظرخواهی، مد نظر قرار گیرد. بعلاوه کارگردان های این فیلم ها الزاما نمی بایست در آمریکا متولد شده باشند بلکه فیلمسازان مهاجر از ملیت های دیگر را هم که با بودجه آمریکایی فیلم ساخته اند شامل بوده است. بر اساس این معیارهای کلی، هر منتقد، لیستی از ده فیلم برتر آمریکایی خود را ارائه کرد و در نهایت با ارزیابی و جمع بندی کلی آرای به دست آمده، یک لیست صدتایی از بهترین فیلم های تاریخ سینمای آمریکا ارائه گردید. از منتقدان خواسته شد که در ارائه لیست ده تایی شان تنها فیلم هایی را برگزینند که از نظر عاطفی بیشتر بر روی آنها اثر گذاشته نه اینکه الزاماً فیلم های مهمی باشند.

جویندگان

می توان تصور کرد که انتخاب ده فیلم برتر از میان محصولات سینمایی آمریکا، انتخابی چالش برانگیز برای منتقدان سینمایی بوده است چرا که تاریخ سینمای آمریکا و تنوع فیلم های آمریکایی از نظر سبک ها، جریان ها و ژانرها به حدی گسترده است که کار هر منتقدی را برای انتخاب بهترین فیلم هایش از میان تولیدات ۱۲۰ سالۀ این کشور، سخت می کند. همشهری کین»، سال هاست که در نظرخواهی های مختلف به عنوان بهترین فیلم تاریخ سینما شناخته شده و در لیست ده فیلم برتر تاریخ سینمای اغلب منتقدان فیلم بوده است. تنها در نظرخواهی سال ۲۰۱۲ نشریۀ «سایت اند ساند» و موسسۀ فیلم بریتانیا(بی اف آی) بود که فیلم «سرگیجه» ساختۀ آلفرد هیچکاک توانست بر «همشهری کین» پیشی گرفته و به عنوان برترین فیلم تاریخ سینما، جایگزین آن شود اما اینک در نظرخواهی بی بی سی، «همشهری کین»، بار دیگر به عنوان برترین فیلم سینمای آمریکا شناخته شده و در صدر جدول منتقدان نشسته در حالی که  «سرگیجه» در جایگاه سوم قرار گرفته است. فیلم «پدرخوانده» ساخته فرانسیس فورد کاپولا نیز که در نظرخواهی بی اف آی در رتبۀ ۲۱ قرار داشت، در جدول بی بی سی در جایگاه دوم قرار گرفته است. پس از آن «ادیسه فضایی»(استنلی کوبریک)، جویندگان(جان فورد)، طلوع (مورنائو)، آواز در باران(استنلی دانن)، روانی(آلفرد هیجکاک)، کازابلانکا(مایکل کورتیس) و قسمت دوم «پدرخوانده» (فرانسیس فورد کاپولا) به ترتیب جایگاه چهارم تا دهم لیست بهترین فیلم های تاریخ سینمای آمریکا را به خود اختصاص داده اند. انتخاب شدن خیلی از فیلم ها به ویژه فیلم هایی چون «همشهری کین»، «سرگیجه»، «طلوع»، «ادیسه فضایی»، «روانی» و «پدرخوانده»، بسیار قابل پیش بینی بود چرا که این فیلم ها سال هاست که نامشان در لیست فیلم های برتر در نظرخواهی های مختلف نشریات و موسسات سینمایی تکرار می شود. اما قرار گرفتن فیلم آوانگارد و کاملا تجربی «کابوس های عصرگاهی» ساختۀ مایا درن در جایگاه چهلم این لیست در میان انبوه آثار کلاسیک و متعارف هالیوودی، تا حد زیادی عجیب و غیرعادی به نظر می رسد. همینطور قرار داشتن مستندهایی مثل «گِرِی گاردِنز» ساخته برادران می زلیس و «زندگی بدون توازن» ساختۀ گادفری رجیو در این لیست، کاملاً غیرمنتظره است.

Taxi Driver 6

آلفرد هیچکاک، بیلی وایلدر، استنلی کوبریک و استیون اسپیلبرگ هر کدام با ۵ فیلم و اورسون ولز، فرانسیس فورد کاپولا و هاوارد هاوکز هر کدام با ۴ فیلم و جان فورد، چارلی چاپلین و مارتین اسکورسیزی هر کدام با ۳ فیلم، پیشتاز فیلمسازان دیگر در این نظرخواهی اند. در این میان از وودی آلن، جان کاساوتیس، دیوید لینج و ترنس مالیک، تنها دو فیلم و از سیدنی لومت، سم پکین پا، رومن پولانسکی و ویلیام وایلر تنها یک فیلم در این لیست قرار دارد. اما اینکه چگونه فیلمی مثل «پایین شهر» مارتین اسکورسیزی در جایگاه ۹۳ و یا «درخشش» استنلی کوبریک در جایگاه ۶۲ و «چشمه های عشق» جان کاساوتیس در رتبۀ ۶۳ جدول منتقدان قرار گرفته اما فیلمی مثل «بازگشت به آینده» رابرت زمیکس در جایگاه ۵۳ می نشیند، غیرقابل پیش بینی و بسیار سوال برانگیز است.

جز جان کاساوتیس، رابرت آلتمن، دیوید لینچ، چارلز برنت، اسپایک لی، و میشل گوندری، از فیلمسازان مستقل آمریکایی مثل پیتر باگدانوویچ، جیم جارموش، جان سیلز، سیدنی پولاک، آلن.جی. پاکولا، پل تامس آندرسون، ریچارد لینک لیتر و جف نیکولز هیچ فیلمی در این لیست نیست. همچنین می توان پرسید چرا هیچ فیلمی از برخی سینماگران برجستۀ آمریکایی مثل الیا کازان، رائول والش، کینگ ویدور، جان هوستن، آنتونی مان، مارتین ریت، آرتور پن، فرد زینه من، برایان دی پالما، کلینت ایستوود، مایکل مان، دیوید فینچر و یا برادران کوئن در این لیست وجود ندارد.

روانی 1

بی تردید جای برخی از آثار درخشان سینمای آمریکا مثل «کشتن مرغ مقلد» ساختۀ رابرت مولیگان، «ژنرال» اثر باستر کیتن، «خواب بزرگ» هاوارد هاوکز، «جنگ آسفالت» و «شاهین مالت» جان هوستون، «کلمانتین عزیزم» و «خوشه های خشم» جان فورد، «آه برادر کجایی»، «جایی برای پیرمردها نیست» و «فارگو» برادران کوئن، «آخرین نمایش» پیتر باگدانوویچ، «خون به پا خواهد شد» و «ماگنولیا»ی پل تامس آندرسن، «سایه ها»، «شب افتتاح» و «چهره ها» اثر جان کاساوتیس، «برش های کوتاه» رابرت آلتمن، «تعقیب» و «بانی و کلاید» اثر آرتور پن، «بچه رزمری» و «مستاجر» رومن پولانسکی، «بد لندز» ترنس مالیک، «همه مردان رئیس جمهور» آلن.جی پاکولا، « آنها به اسب ها شلیک نمی کنند» سیدنی پولاک، «ایزی رایدر» دنیس هاپر، «تپه» مارتین ریت،  «اسب کهر را بنگر» و «ماجرای نیمروز» ساختۀ فرد زینه من، «آمریکا آمریکا»، « در بارانداز» و « اتوبوسی به نام هوس» ساختۀ الیا کازان، «شکاچی گوزن» مایکل چیمینو و «عجیب تر از بهشت» و «مرد مرده» جیم جارموش در این لیست به شدت خالی است.

۳ نظر

  1. سینمای رومن پولانسکی رو دوست دارم فیلمهای بچه رزماری محله چینی ها و ماه تلخ فوق العاده اند و جاشون خالیه

  2. رضا در تاریخ

    به نظر من بهتر بود بجای 62 منتقد از کلیه منتقدان حرفه ای جهان نظر سنجی میشد، ولی به هر حال لیست پرباری است. و برای دستیابی به یک لیست کامل لازم است تا مجموع لیست های این چنینی در کنار هم بررسی شوند و یک لیست جامع از ماحصل برآوردهای آن تهیه شود.

لطفاً نظر خود را اضافه کنید